Πέντε θεματικές ενότητες, από τη μνήμη του Γράμμου έως τη σημερινή πολιτική γλώσσα, συνθέτουν το πρόγραμμα του συνεδρίου «Εμφύλιοι πόλεμοι: ιστορία, μνήμη και αναπαράσταση», που διοργανώνει το Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών την Τρίτη 6 Οκτωβρίου.
Το Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών διοργανώνει, στο πλαίσιο του Welcome to UP 2026, το επιστημονικό συνέδριο «Εμφύλιοι πόλεμοι: ιστορία, μνήμη και αναπαράσταση», την Τρίτη 6 Οκτωβρίου 2026, από τις 9:00 έως τις 18:00, στην αίθουσα Ι10 του Συνεδριακού και Πολιτιστικού Κέντρου του Πανεπιστημίου Πατρών. Το συνέδριο μεταδίδεται ζωντανά μέσω YouTube και θα χορηγηθούν βεβαιώσεις συμμετοχής.
Χαιρετισμοί και έναρξη
Μετά τις εγγραφές, στις 9:30, θα απευθύνουν χαιρετισμό ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Πατρών, καθηγητής Χρήστος Μπούρας, ο κοσμήτορας της Σχολής Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Γιώργος Συδιάνος, ο πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας-Αρχαιολογίας Δημήτρης Κουκόπουλος και ο επίκουρος καθηγητής του ίδιου Τμήματος Αλέξανδρος Τενεκετζής.
«Ζώντας με τον Εμφύλιο»: Μνήμη και συμφιλίωση στον Γράμμο (10:00-11:00)
Στην πρώτη ενότητα, με συντονίστρια την Κωνσταντίνα Καρακώστα, ο Θεόδωρος Ζιάντος θα παρουσιάσει το Πάρκο Εθνικής Συμφιλίωσης στον Γράμμο, ο Χρήστος Γκαρλαύτσος θα μιλήσει για τις εμπειρίες των ανθρώπων του Γράμμου και τις καταστροφικές συνέπειες του Εμφυλίου στην περιοχή, και ο Χρήστος Μερεντίτης θα παρουσιάσει την εξέλιξη της τραυματικής μνήμης στον Γράμμο μέσα από αφηγήσεις και βιωματικές πρακτικές που προέκυψαν από τα δύο Θερινά Σχολεία του Τμήματος Ιστορίας-Αρχαιολογίας.
Διεθνείς, θεσμικές και οικονομικές όψεις του Ελληνικού Εμφυλίου (11:30-13:00)
Στη δεύτερη ενότητα, με συντονιστή τον Χρήστο Μερεντίτη, ο Σωτήρης Ριζάς θα εξετάσει τον Ελληνικό Εμφύλιο και τις απαρχές του Ψυχρού Πολέμου, η Θωμαή Τσορδιά τον ρόλο των Αμερικανών μέσα από τα αρχεία της υπηρεσίας OSS, ο Γιάννης Γελαβίνας τις αρχειακές συλλογές των Γενικών Αρχείων του Κράτους για την περίοδο, και ο Βασίλης Πατρωνάς τη δυσχερή ανασυγκρότηση της ελληνικής οικονομίας στα χρόνια 1946-1949.
Δημόσια μνήμη και ιστορία (14:00-15:00)
Στην τρίτη ενότητα, με συντονιστή τον Αλέξανδρο Τενεκετζή, ο Κώστας Ανδρίτσος θα μιλήσει για τον Εμφύλιο και τον «ενδυναμωμένο χρόνο», ο Γιώργος Ανδρίτσος για τις αναγνώσεις των εμφυλίων συγκρούσεων στις ελληνικές ταινίες μυθοπλασίας μεγάλου μήκους, και ο Γιάννης Γιαννετσιώτης για τις πολιτικές μνήμης του ΚΚΕ στον Γράμμο και το Βίτσι.
Τραυματικές κληρονομιές του Εμφυλίου (15:30-16:30)
Στην τέταρτη ενότητα, με συντονιστή ξανά τον Χρήστο Μερεντίτη, ο Δημήτρης Στούμπος θα αναφερθεί στα πολλαπλά τραύματα του Εμφυλίου, ο Λάμπης Παπαγεωργίου στο διαγενεακό τραύμα στο φάσμα των εμφυλιοπολεμικών αντιπαραθέσεων, και η Παναγιώτα Πάντζου στις πρακτικές διαχείρισης και ανάδειξης της τραυματικής κληρονομιάς «από τα κάτω».
Από τον Εμφύλιο στο παρόν: Πολιτική γλώσσα και διαχείριση (16:30-17:30)
Στην πέμπτη και τελευταία θεματική ενότητα, με συντονίστρια ξανά την Κωνσταντίνα Καρακώστα, ο Γιώργος Βουλγαράκης θα εξετάσει την εμφυλιοπολεμική γλώσσα στη σημερινή πολιτική ρητορική, ο Τάκης Θεοδωρόπουλος θα θέσει το ερώτημα για τη σχέση ελληνικής ταυτότητας και πολιτικού θυμού, και ο Νίκος Γκατζογιάννης θα μιλήσει για το πώς, κατά την άποψή του, η σημερινή Ελλάδα αγνοεί τα θύματα του εμφυλίου πολέμου. Το συνέδριο ολοκληρώνεται στις 17:30 με απολογισμό.
Η επιστημονική και οργανωτική επιτροπή
Την Επιστημονική και Οργανωτική Επιτροπή απαρτίζουν η Κωνσταντίνα Καρακώστα, επίκουρη καθηγήτρια Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας, ο Χρήστος Μεράντζας, καθηγητής Ιστορίας και Αρχαιολογίας των Πολιτισμών, και ο Αλέξανδρος Τενεκετζής, επίκουρος καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης.
Το συνέδριο εντάσσεται στο πρόγραμμα του Welcome to UP 2026, που διοργανώνεται από το Πανεπιστήμιο Πατρών, σε συνδιοργάνωση με την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και το Επιμελητήριο Αχαΐας, και σε συνεργασία με τους Δήμους Πατρέων και Ιεράς Πόλης Μεσολογγίου και το Ίδρυμα Τοπάλη. Περισσότερες πληροφορίες για το φεστιβάλ υποδοχής πρωτοετών είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα welcometoup.upatras.gr.
