Με αποκαλυπτήρια αναμνηστικής πινακίδας και ενός γλυπτού αφιερωμένου στη μνήμη, ο Δήμος Πατρέων γιόρτασε την ένταξη του Α’ Δημοτικού Κοιμητηρίου στην Πολιτιστική Διαδρομή των Ευρωπαϊκών Κοιμητηρίων, παρουσία εκπροσώπων από τη Γερμανία και τη Δρέσδη όπου είχε αρχικά υποβληθεί η ελληνική υποψηφιότητα.
Το Α’ Δημοτικό Κοιμητήριο Πατρών, που εντάχθηκε το 2025 στην Ένωση Σημαντικών Κοιμητηρίων της Ευρώπης (ASCE) και στην αντίστοιχη Πολιτιστική Διαδρομή, τιμήθηκε επίσημα το απόγευμα της Δευτέρας 28 Σεπτεμβρίου, με εκδήλωση του Δήμου Πατρέων στον χώρο του κοιμητηρίου. Παρουσία εκπροσώπων φορέων της πόλης, μελών της Δημοτικής Αρχής, δημοτικών συμβούλων και πολιτών, έγιναν τα αποκαλυπτήρια της αναμνηστικής πινακίδας για την ένταξη, καθώς και του γλυπτού «Στον τόπο της καρδιάς μου», δωρεά της γλύπτριας Αιμιλίας-Γιούλας Γιαννοπούλου.
Την Ένωση Σημαντικών Κοιμητηρίων Ευρώπης εκπροσώπησαν η Ράνια Ντάλλη, δικηγόρος και μέλος της Ένωσης, και η Valeri Madoka Maito, εκπρόσωπος της Γερμανίας στο Διοικητικό Συμβούλιο του οργανισμού. Στην εκδήλωση συμμετείχε επίσης αντιπροσωπευτικό σχήμα της Ορχήστρας Νυκτών Εγχόρδων «Θανάσης Τσιπινάκης» του Δήμου Πατρέων, υπό τη διεύθυνση της Βάγιας Ζεπάτου.
Ο χαιρετισμός του δημάρχου
Στον χαιρετισμό του, ο δήμαρχος Πατρέων Κώστας Πελετίδης ευχαρίστησε την Ένωση Σημαντικών Κοιμητηρίων Ευρώπης και τη γλύπτρια Αιμιλία-Γιούλα Γιαννοπούλου, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «ο συνδυασμός της ψυχής με την καρδιά είναι κάτι το οποίο μας δίνει δύναμη για να προχωρούμε». Ο κ. Πελετίδης επεσήμανε ότι η ένταξη του κοιμητηρίου στην Ένωση και στην Πολιτιστική Διαδρομή δεν αποτελεί τυπική διαδικασία, αλλά σημαντικό γεγονός, τονίζοντας ότι «το κοιμητήριο δεν είναι ένα κεφάλαιο νεκρό, είναι ζωντανό και αποτυπώνει την ιστορία της πόλης». Έκλεισε τον χαιρετισμό του αναφερόμενος στη δυνατότητα ανάδειξης της ιστορικής διαδρομής της πόλης από τους μυκηναϊκούς τάφους της Βούντενης, «1.000 χρόνια πριν, φθάνοντας στο σήμερα».
Η διαδρομή προς την ένταξη
Η αντιδήμαρχος Δημοτικών Ενοτήτων Μεσσάτιδας, Παραλίας, Βραχνεΐκων, Ρίου και Κοιμητηρίων-Αποτέφρωσης, Αναστασία Τογιοπούλου, παρουσίασε αναλυτικά τη διαδρομή που ακολούθησε ο Δήμος Πατρέων για την ένταξη. Όπως ανέφερε, το Α’ Δημοτικό Κοιμητήριο έγινε μέλος της Ένωσης τον Σεπτέμβριο του 2025, μετά από ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου (αποφάσεις 206/16-7-2025 και 238/4-8-2025, κατόπιν εισήγησης του τότε αντιδημάρχου Μιχάλη Αναστασίου). Η πρόταση της πόλης υποβλήθηκε δια ζώσης από τον αρμόδιο αντιδήμαρχο στη Γενική Συνέλευση της Ένωσης στη Δρέσδη τον Σεπτέμβριο του 2025, ενώ τον Ιούνιο του 2026, στην ετήσια Γενική Συνέλευση στο Τορίνο, τον Δήμο Πατρέων εκπροσώπησε ο ίδιος ο δήμαρχος.
Ιστορία και σημερινές ανάγκες του κοιμητηρίου
Σύμφωνα με την κ. Τογιοπούλου, το Α’ Κοιμητήριο άρχισε να λειτουργεί τον Αύγουστο του 1880, σε έκταση 43 στρεμμάτων που είχε αγοραστεί τον Δεκέμβριο του 1879 από επιτροπή που είχε συσταθεί για την εξεύρεση χώρου νεκροταφείου, ενώ περιήλθε στην κυριότητα του Δήμου Πατρέων το 1881. Σήμερα εκτείνεται σε 80 στρέμματα και περιλαμβάνει περίπου 5.000 τάφους, εξυπηρετώντας ακόμη τις ταφικές ανάγκες της πόλης.
Η αντιδήμαρχος αναφέρθηκε στις παρεμβάσεις αναβάθμισης της τελευταίας δεκαετίας, όπως η ανακατασκευή κτιρίου για χρήση οστεοφυλακίου, η κατασκευή αποδυτηρίων εργατών, η επαναλειτουργία των ψυκτικών θαλάμων, η συντήρηση του Ιερού Ναού των Αγγέλων και η κατασκευή οστεοθυρίδων, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη έργο κατασκευής μάντρας αντιστήριξης και περιτοίχησης. Παράλληλα, επισήμανε την υποστελέχωση της υπηρεσίας, καθώς σήμερα στο κοιμητήριο υπηρετούν μόνιμα μόνο ένας ταφέας και τρεις διοικητικοί υπάλληλοι, με τις ανάγκες να καλύπτονται συμπληρωματικά με προσωπικό ορισμένου χρόνου. Ευχαρίστησε ονομαστικά την προϊσταμένη του τμήματος κοιμητηρίων, Αγγελική Αγγελοπούλου, για τον συντονισμό της λειτουργίας του χώρου.
Το γλυπτό «Στον τόπο της καρδιάς μου»
Η κ. Τογιοπούλου παρουσίασε και την ιστορία του γλυπτού. Στις 28 Ιανουαρίου 2026, η Αιμιλία-Γιούλα Γιαννοπούλου υπέβαλε πρόταση δωρεάς του έργου της στον Δήμο Πατρέων, με σκοπό την τοποθέτησή του στο Α’ Δημοτικό Κοιμητήριο, ως συμβολή στην αισθητική του αναβάθμιση μετά την ένταξη στην Πολιτιστική Διαδρομή. Η δωρεά και η τοποθέτηση εγκρίθηκαν με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου (112/26-3-2026). Πρόκειται για κατασκευή από μάρμαρο Μάνης, ύψους 0,65 μέτρων, πλάτους 0,45 μέτρων και μήκους 1,14 μέτρων, που απεικονίζει μια ανατομικά ορθή καρδιά να αναδύεται σαν ακρόπρωρο μέσα από έναν ακανόνιστο όγκο μαρμάρου.
Η Αιμιλία-Γιούλα Γιαννοπούλου έχει καταγωγή από την Πάτρα, είναι αυτοδίδακτη εικαστικός και γλύπτρια, απόφοιτος της Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Πρωτοεμφανίστηκε καλλιτεχνικά το 2013 στο Ίδρυμα «Μιχάλης Κακογιάννης» και έχει συμμετάσχει σε σημαντικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ενώ μαρμάρινα έργα της βρίσκονται σε δημόσιους χώρους και ιδρύματα.
Τα αποκαλυπτήρια του γλυπτού έγιναν από την ίδια τη δημιουργό και τον δήμαρχο, με την κ. Γιαννοπούλου να μιλά στη συνέχεια στο κοινό για το έργο της.
